Çocuklarda Özgüven Gelişimi


  • Çocuklarda Özgüven Nedir?

Kendi becerine güvenme, kendine karşı iyi duygular besleme, işlere olumlu duygular ile yaklaşma becerisine özgüven denir. Becerilerin yapılabilirlik sınırı özgüven ile çizilir. Özgüveni gelişmiş birey yardım almadan, çekinmeden işe koyulur. Bütün işleri kendi başına halletmeye çalışır. Destek kabul etmeden sınırları zorlayarak istediği duruma ulaşmaya çalışır. Neşeli ve kayıtsız bir görüntü çizmek özgüven işareti değildir. Sınırları zorlayarak istediğine ulaşmak da özgüveni temsil etmez.

  • Çocuklarda Özgüven Nasıl Oluşur?

Özgüven duygusu bebeklik döneminden itibaren başlar. Bebeğin ihtiyaçlarının zamanında karşılanması bebeğe güven aşılar. İhtiyaçları karşılandıkça güven duygusu gelişir. Bebek ben güvendeyim ve değerliyim şeklinde düşünerek annesine güvenli bir biçimde bağlanır. Yürüme, konuşma, yemek ve tuvalet ihtiyacını kendi karşılamaya başladıkça çocuğun özgüven duygusu artar. Artık birçok işi kendi başına yapabileceğini düşünmeye başlar. Yeni girişimlerde ve denemelerde bulunur. Benlik saygısı güçlenen çocuğun kendine olan güveni gelişmeye başlar. Anne ve babalar çocuklarına tutarlı, sevgi dolu yaklaşarak işleri kendi başına yapmaları için destekleyici tutum içinde olmaları gerekir. Aşırı koruyucu ve kuralcı olmak çocukta yetersizlik ve değersizlik hislerini pekiştirip özgüven oluşumunu engeller.

  • Çocuklarda Özgüven Gelişmesini Etkileyen Hatalı Tutumlar

1-Sorumluluk Var Yetki Yok: Çocuğa sorumluluk verip yetki vermemek yanlış bir tutumdur. Yemeğini kendin ye komutundan sonra yemeğini yiyen çocuğa aşırı müdahale etmek doğru bir yaklaşım değildir. Bu süreç sonucunda çocuk kendi başıma yemek yemeyi beceremiyorum. Kararlarım uygun değil, Ben yetersiz ve beceriksiz biriyim düşüncesi ortaya çıkar.

2- Sorumluluk da Yetki de Sonsuz: Çocuklara aşırı güvenip bütün sorunları halletmesini beklemek yanlış bir tutumdur. Çocuğun önüne tablet, bilgisayar ve akıllı telefon verilir. Verilirken sınırlama konmaz. Çocuktan sınırlamayı ve doğru yerlere girmesi beklenir. Küçük çocuklar sınır koymayı bilmezler.

3-Sorumluluk da Yetki de Yok: Çocuklar hata yapmaktan çok ceza almaktan korkarlar. Bazı aileler çocuklarına görev ve sorumluluk vermezler. Bu tip çocuklar yaşından beklenen bağımsızlaşmayı gerçekleştiremez. Aşırı kollayıcı tutum içine giren aileler çocuklarının özgüvenini yok ederler. Ne yiyeceği, nasıl yiyeceği, ne zaman yiyeceği hep aileler tarafından belirlenir. Çorbayı dökmesin diye kendi yemesine izin verilmez. Ödevleri didik didik kontrol edilir. Ödevi doğru yapıncaya kadar sildirilip yeniden yaptırılır. Okul çantası anne ve baba tarafından kontrol edilir. Arkadaşları ile sorun yaşadığı zaman anne ve baba sorunu çözmeye kalkar. Çocuğa bu konuda şans verilmez.  Çocuklarının yaşadığı “yetersizlik, hayal kırıklığı, kızgınlık, üzüntü” gibi hisleri hemen ortadan kaldırmak için mücadele ederler.  Sonuç olarak, çocuklarına mücadele şansı tanımadıkları için çocukların özgüven gelişimi sınırlı kalır.

  • Çocuklarda Özgüven Gelişimin Nasıl Sağlanır?

Çocukların özgüveni anne ve babanın ruhsal durumundan etkilenir. Yeterli ilgi ve sevgi dolu yaklaşım çocuğun özgüvenimi geliştirir. Görev ve sorumluluk vermek çocuğun bağımsızlaşmasına katkı sağlar. Üzüntü, kızgınlık, kıskançlık, yetersizlik gibi olumsuz

Duygular özgüven gelişimini olumsuz etkiler. Çocuğumuzu kendi uzantınız olarak düşünmeyin. Yaşına uygun becerileri yerine getirmesi için imkânlar sunmalısınız. Aşırı korumacı tavırdan uzaklaşıp çocuklarınıza güvenmelisiniz. Onların da bir birey olduğunu bir an önce bağımsızlaşıp kendi ayakları üzerinde durması gerektiğini aklınızdan çıkarmayın. Kıyaslama yapmak çocuklarda özgüven gelişimini yok eder. Her çocuk özeldir ve değerlidir. Bir başkası ile kıyaslanmak çocukta yetersizlik ve değersizlik oluşturur. Kişi kimlik kaybı yaşar. Kıyaslanan çocuğa benzemeye çalışır. Kendine olan güven duygusu azalır. Kıyaslanılan kişiye karşı kin ve öfke duyguları besler.

3 total views, 2 views today