Hırsızlık Yapan Çocuğa Nasıl Yaklaşılır?

  • Çalma Nedir, Hangi Davranışlar Çalma Kapsamına Girmez?

Bir davranışın hırsızlık olarak değerlendirilmesi için hırsızlığı yapan bireyin yaşı ve gelişim düzeyi dikkate alınır. Belli bir yaşa kadar çocuklarda mülkiyet duygusu gelişmediği için davranış hırsızlık olarak tanımlanamaz. Çalma davranışı en sık 2 ile 8 yaş arası çocuklarda çok sık görülür. Hiçbir çocuk dünyaya mülkiyet kavramı ile gelmez. Çocuk paylaşma konusunda henüz olgunlaşmamıştır. Bu yüzden çevresinde gördüğü her şeyin kendisinin olduğunu düşünür. Rahat davranır her şeyi alır ve kullanır. Alıp kullanırken izin alma gereği duymaz. Çünkü bu bilinçte değildir.  Çocukluk döneminde çocuklar bilişsel yapı olarak benmerkezcidir. Dünyanın kendi etrafında döndüğünü düşünürler. Elinin yetiştiği her oyuncağı eline alır oynarlar. Bu tarz sahiplenme duygusu çocukta aitlik duygusunun oluşmamasından kaynaklanır. Sahiplenme duygusu çocuğun kendisine ait olmayan eşyayı izinsiz kullanmasına neden olur. Anaokulu öğrencileri beğendiği oyuncağı öğretmeninden izin almadan alıp oynar ve evine götürür.

Çocuklarda mülkiyet duygusu 3 yaşından sonra gelişmeye başlar. Başkasına ait olan bir eşyayı kullanmak için artık izin alması gerektiğini bilir. Bu dönemde sahip olma isteğine karşı koyamaz. Suçluluk hissetmesin rağmen kendisine ait olmayan bir eşyayı alıp evine götürebilir. Çalma toplum tarafından her zaman ayıplanan ve şiddetli cezaya çarptırılan bir eylem olmuştur. Sert tepkiler çocukların korku ve paniğe kapanmasına neden olur. Nerden aldın sorusuna genelde arkadaşından ödünç aldığını ya da bulduğu yalanını söyler. Anne ve babalar çocuklarda görülen bu davranışı davranış bozukluğu olarak görmemesi gerekir. Küçük yaşlarda çocuklar senin benim onun gibi aitlik kavramları anlamadığı için çocuğun yaptığı bu eylemi büyütmeyin.

  • Çocuklarda çalma alışkanlığının nedenleri

Çocuklarda çalma davranışının altında yatan neden genelde sevgi eksikliğidir. Bu eksikliği tamamlamak adına çocuk ilgileri çekmek için çalma davranışı gösterir. Yeterince sevilmediğini hisseden çocuklar anne ve babalarının dikkatini çekmek için olumsuz davranışlar sergileyebilir. Çocuğun sevdiği bir yakınını travmatik bir şekilde kaybetmesi de çocuğu çalma davranışına itebilir. Sevgi deposu boş olan bir çocuk başka çocukların eşyasını çalarak bu açlığı doyurmaya çalışır. Ailesi tarafından dışlanan, şiddet ve duygusal istismara maruz kalan çocuklarda yaygın olarak görülür. Anne babanın aşırı disiplinli olması, çocuğunu başarısızlıklarını onun akranlarıyla kıyaslaması,  fazla eleştirmesi,  kırıcı sözler söylemesi ve bunu yaparken suçlayıcı bir tavır takınması, çocuğa hiçbir olumlu geri bildirim vermemesi çocukta çalma davranışına zemin hazırlar. Ev içinde eşler arasındaki gerginlik, huzursuzluk ya da fiziksel şiddet çocuğu çalma davranışına iter.

Çocuğun iç dünyasında çaldığı nesne esirgenen sevgiyi ve ilgiyi sembolize eder. Çocuk çalma davranışı ile gündeme oturmak popüler olmak ister. Bu şekilde çocuk içinde yer alan duygusal boşluğu doldurmaya çalışır. Kendisine ait olmayan eşyayı karşı tarafa duyduğu intikam, kırgınlık, kıskançlık ve düşmanlık gibi duyguların etkisi ile alabilir. Çalma alışkanlığının kökeninde sevgi yoksunluğu yatmaktadır.

  • Çalma alışkanlığı karşısında anne babaların tutumu ne olmalı?

Anne baba böyle bir durumla karşılaştığında çocukla doğru bir iletişim kurması gerekir. Çocuğa yargılamak ve suçlamak doğru değildir. Çocukta mülkiyet kavramının gelişmesi için çalışmalar başlatmalıdır. Çocuğa ait oda ve oyuncakların olması çocukta mülkiyet kavramını geliştirir. Evde bu benim bu senin bu kardeşinin gibi aitlik bildiren cümleler kurulmalıdır. Çocuğa ait bir eşya alınırken anne ve babanın çocuktan izin alması gerekir. Aile bireyleri aitlik konusunda çocuğa iyi örnek olmalı doğru model teşkil etmelidir. Başkalarına ait eşyaları habersiz ve izinsiz almanın yanlış bir davranış olduğu anlatılmalıdır. Eşyasını bulamayan kişinin eşyasını bulamayınca üzülebileceğini, suçlayıcı ve utandırıcı bir dil kullanmadan anlatılmalıdır. Çocuğun o eşyayı sahibine geri vermesini sağlamalıyız. Çocuğa ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda harçlık vermelisiniz. Her istediği alınan çocuk doyumsuz olurken ihtiyacı karşılanmayan çocukta çalma davranışı görülebilir.

101 total views, 4 views today